Czym jest idealizm i jaki jest jego wpływ na życie człowieka? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do podanego fragmentu „Lalki”, całego utworu Bolesława Prusa oraz innego tekstu kultury. [język polski/liceum]

W literaturze wielu epok pojawiają się bohaterowie, których można określić mianem marzycieli, idealistów. Liczne utwory pokazują, że są to postaci, które kierują się w swoim życiu ideałami i są gotowe do największych poświęceń w celu ich realizacji. W mojej wypowiedzi postaram się udowodnić, że idealizm to postawa wiążąca się z bezwzględnym oddaniem wyznawanym ideałom i gotowością do poświęceń w imię wartości, która to ma znaczący wpływ na życie człowieka i jego postępowanie, może prowadzić do rezygnacji z własnego szczęścia, wyrzeczeń, a nawet tragedii. W tym celu pragnę odwołać się do powieści Bolesława Prusa pt. „Lalka” oraz „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego.

Przykładem idealisty jest główny bohater „Lalki”, Stanisław Wokulski. Od najmłodszych lat poświęcał się idei nauki. Sumiennie wypełniał swe obowiązki jako subiekt i uczył się nocami, aby zdać egzaminy i zdobyć wyższe wykształcenie. Marzył również o stworzeniu perpetuum mobile, dlatego też każdą wolną chwilę poświęcał na wykonywanie prób i doświadczeń oraz budowanie maszyn. Mimo licznych przeszkód, trudności i niezrozumienia ze strony innych ludzi, uparcie dążył do wyznaczonego sobie celu. Jego życie uległo jednak zmianie w chwili, gdy po raz pierwszy ujrzał Izabelę Łęcką. Wówczas postanowił zrezygnować z kariery naukowej i poświęcić dla miłości wszystko, co udało mu się osiągnąć. Aby zbliżyć się do Izabeli, wspierał finansowo jej ojca, wykupił należącą do Łęckich kamienicę, a także spełniał wszystkie zachcianki ukochanej. Związek Stanisława i Izabeli nie był jednakże możliwy ze względu na różnice społeczne. Z tego powodu Wokulski ciągle przeżywał rozczarowania, gdyż pod wpływem fascynacji Łęcką nie potrafił zdecydować się, czy podjąć współpracę z Geistem w Paryżu i zająć się karierą naukową, czy też nadal podejmować wszelkie wysiłki, aby zdobyć serce ukochanej. Ostatecznie nieszczęśliwa miłość, która zdominowała całe jego życie, doprowadziła do tragedii. Stanisław najprawdopodobniej zginął pod gruzami zamku w Zasławku.

W powieści Bolesława Prusa można odnaleźć inne przykłady idealizmu. Inny bohater, Julian Ochocki, był idealistą naukowym. Jego największym marzeniem było skonstruowanie machiny latającej. Całe swoje życie poświęcił pracy naukowej i zdobywaniu wiedzy. Dla tej idei zrezygnował z życia towarzyskiego i miłości. Nie zamierzał zabiegać o względy Izabeli Łęckiej lub jakiejkolwiek innej kobiety, ponieważ wolał spędzać czas w laboratorium i wspinać się po kolejnych szczeblach kariery naukowej. Ignacy Rzecki natomiast był przykładem idealisty politycznego. Stary subiekt był zagorzałym zwolennikiem Napoleona. Wierzył, że dzięki pomocy rodu Bonaparte jego ojczyzna odzyska niepodległość. Z tego powodu z ogromnym zainteresowaniem śledził wydarzenia polityczne i wyolbrzymiał osiągnięcia potomków Napoleona. Twierdził nawet, że zachowanie Wokulskiego wynikające z zauroczenia Łęcką, było spowodowane działalnością polityczną. Ostatecznie Rzecki zmarł, nie doczekawszy przybycia Napoleona i odzyskania niepodległości przez ojczyznę.

Idealistą był również główny bohater powieści Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni”, doktor Tomasz Judym. Od dziecka zmagał się z biedą, głodem i upokorzeniami ze strony wychowującej go ciotki. Udało mu się jednak wyrwać z nędzy i uzyskać wyższe wykształcenie. Dzięki otrzymanej szansie na lepsze życie czuł się odpowiedzialny za tych, którzy takiej szansy nie dostali, a ponadto uważał, że ma wobec takich osób dług do spłacenia. Najważniejsza staje się dla niego idea poświęcenia dla dobra ludzi, dlatego podejmuje wszelkie działania, aby poprawić ich warunki życiowe oraz zwalczać przyczyny i skutki nękających ich chorób. Judym poświęca wszystko dla dobra ludzi, rezygnuje nawet z własnego szczęścia i miłości.

Uważam, że udało mi się uzasadnić słuszność postawionej przeze mnie tezy. Przywołane przeze mnie przykłady jednoznacznie wskazują na to, że idealizm oznacza wierność wyznawanym ideałom i gotowość do najwyższych poświęceń w imię wartości. Jednocześnie idealizm to postawa, która ma ogromny wpływ na życie człowieka, może zmienić jego postępowanie, zdominować jego egzystencję, prowadzić do wyrzeczeń, poświęceń, ofiar.

Człowiek wobec cierpienia. Porównaj sposób ukazania tego motywu w „Trenie XVII” i innych trenach Jana Kochanowskiego oraz biblijnej „Księdze Hioba”. [język polski/liceum]

Cierpienie stanowi nieodłączny element ludzkiej egzystencji. Tak jak miłość, radość, szczęście, smutek czy tęsknota, jest jednym z wielu ludzkich doznań. Cierpienie może być fizyczne, spowodowane poważną chorobą czy przemocą, lub psychiczne, wywołane śmiercią bliskiej osoby, nieszczęśliwą miłością, poczuciem bezsensu życia, brakiem akceptacji i zrozumienia. Towarzyszą mu stany i uczucia, takie jak ból, strach, lęk, rozpacz, żal, gorycz, smutek, samotność, poczucie pustki i straty. Cierpienie może pełnić destrukcyjną rolę i niszczyć człowieka fizycznie i psychicznie, prowadząc do obłędu lub też być ocaleniem i wybawieniem dla człowieka, czynnikiem, który powoduje, że odnajduje on sens życia, głębiej doświadcza i rozumie rzeczywistość, przechodzi wewnętrzną przemianę, dojrzewa.

Motyw cierpienia występuje w sztuce i literaturze wielu epok. Twórcy w swoich dziełach ukazują różne aspekty cierpienia i postawy wobec niego, nierzadko czerpiąc z własnych traumatycznych przeżyć i doświadczeń. Jan Kochanowski, po śmierci swojej ukochanej córki Urszulki, stworzył cykl dziewiętnastu utworów funeralnych – „Trenów”. Poeta zawarł w nich swoje osobiste emocje, stany i uczucia, z jakimi musiał się zmierzyć po odejściu bliskiej osoby. Ujawnił całą swą miłość i czułość, jaką darzył córeczkę, a także opisał swój smutek, ból, samotność oraz kryzys światopoglądowy, zwątpienie w wyznawane dotychczas wartości, zasady religijne i filozofię. Śmierć dziecka spowodowała bowiem, że jego uporządkowany, pełen ładu i harmonii świat legł w gruzach, a ukształtowane poglądy i wiara okazały się bezwartościowe i bezużyteczne wobec cierpienia. Szczytem kryzysu religijnego i światopoglądowego poety są treny: IX, X i XI. Kochanowski wyraża w nich zwątpienie we wszelkie wartości i filozofię epikurejską oraz stoicką, stanowiące dla niego źródło mądrości i opanowania. Treny IX, X i XI opisują apogeum bólu artysty, natomiast ostatni utwór z cyklu, „Tren XIX” jest zaś dowodem na odzyskanie wiary, przezwyciężenie kryzysu i własnych słabości oraz odbudowanie świata wyznawanych wartości.

„Tren XVII” to utwór żałobny, w którym ból, zwątpienie i kryzys religijno-światopoglądowy ulegają znacznemu osłabieniu. Poeta zaczyna powoli godzić się ze śmiercią, odbudowuje zaufanie do Boga i załamany świat wartości, chociaż odczuwane przez niego cierpienie nadal jest silne i dotkliwe. „Tren XVII” ma charakter religijny, modlitewny, co potwierdza apostrofa skierowana do Boga: „O mój Boże, / Kto się przed Tobą skryć może?” oraz przywodzący na myśl biblijną historię Hioba zwrot: „Pańska ręka mię dotknęła”. Podmiot liryczny zdaje sobie sprawę, że ogromne cierpienie, które przez cały czas jest jednakowo silne, powodujące rozpacz i skłaniające do stwierdzenia, że już nie zazna radości i zawsze będzie pogrążony w smutku, stanowi wolę Boga i swoistą próbę, na jaką wystawia go Stwórca. Dochodzi do wniosku, że nieszczęście może spotkać każdego człowieka, bez względu na jego czyny, zachowanie, postępowanie, bez względu na to, w jakiej sytuacji się znajduje. Bóg może zesłać cierpienia nawet na takiego człowieka, jak sam poeta – osobę wierzącą, żyjącą zgodnie z doktryną epikurejską i stoicką. Mimo tego, że prowadzone przez niego życie oraz godne naśladowania czyny zasługiwały bardziej na szacunek i uznanie niż na potępienie i karę, los bezdusznie z niego zadrwił. Stwórca zesłał na niego cierpienie i nieszczęście wtedy, gdy poeta czuł się bezpiecznie, pewnie i nie spodziewał się takiego ciosu. Jednakże nie oskarża Boga o niesprawiedliwość, nie wyraża rozgoryczenia, gdyż zaczyna rozumieć, że wszelkie przeciwności losu są dowodem na istnienie Stwórcy, na Jego czuwanie nad całym światem i stworzeniem. W kolejnych strofach podmiot odnosi się do kryzysu filozofii życiowej i skłania się do stwierdzenia, że pojmowanie rzeczywistości za pomocą rozumu oraz zasady stoicyzmu i epikureizmu, którym hołdował, są bezwartościowe i bezradne w obliczu rozpaczy wywołanej stratą ukochanego dziecka. Przekonuje, że gdyby na szalach wagi umieścić żal oraz rozum, to wówczas rozum by nie przeważył. W ostatnich strofach poeta podkreśla istotną rolę, jaką pełni możliwość uwolnienia się od cierpień poprzez łzy. Wyrażają one ogromny ból, ale także pomagają ukoić zranione serce i stanowią zapowiedź duchowego uspokojenia, opanowania emocji, osiągnięcia katharsis – wyzwolenia od cierpień. Podmiot liryczny podsumowuje swoje rozważania stwierdzeniem, że jedynie Bóg może go ocalić, ukoić wewnętrzny ból i oddalić wszelkie troski, kiedy gaśnie już wszelka nadzieja. Słowa te są dowodem na to, że kryzys religijny został zażegnany i poeta znów zaczyna wierzyć w potęgę Boskiej dobroci i miłości.

Nie sposób jest nie zauważyć wielu podobieństw pomiędzy „Trenem XVII” a Księgą Hioba. Biblijny Hiob to człowiek, który początkowo wiódł szczęśliwe, dostatnie życie, cieszył się dobrym zdrowiem, bogactwem i licznym potomstwem. Jednocześnie był człowiekiem o niezłomnej wierze, całkowicie i bezgranicznie pokornym i posłusznym Bogu. Pewnego dnia wiara i pobożność Hioba zostały wystawione na próbę, gdyż Bóg postanowił udowodnić szatanowi, że oddanie Stwórcy jest bezinteresowne. W tym celu odebrał Hiobowi cały majątek oraz potomstwo, a na koniec zesłał na niego straszną, nieuleczalną chorobę – trąd. Hiob nie rozumiał Boskich wyroków, ale przekonany o swej niewinności ufał Bogu bezgranicznie, a jego wiara pozostała niezachwiana. Dzięki temu odzyskał zdrowie, szczęście, majątek i znów został obdarzony kochającą rodziną.

Do historii Hioba w „Trenie XVII” nawiązują już pierwsze słowa – „Pańska ręka mię dotknęła”. W ten sposób podmiot liryczny utożsamia się z biblijnym bohaterem – człowiekiem, który został wystawiony na próbę, cierpiącym mimo swej niewinności. Poeta, tak jak Hiob, nie potrafi zrozumieć przyczyny, dla której został tak boleśnie i okrutnie ukarany. Prowadził życie skromne, spokojne, pobożne, bezgranicznie ufał Bogu, był zdolny do poświęceń w imię wiary, która była niezachwiana i niezłomna. A mimo to, tak jak Hiob, stracił wszystko. Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że poeta stracił ukochaną córkę, natomiast Hiob został pozbawiony zdrowia, majątku i całego potomstwa. Ponadto, Hiob po przejściu próby wiary został ponownie obdarzony tym, co utracił. Jan Kochanowski natomiast już nie odzyskał swego dziecka, a mimo to potrafił przezwyciężyć kryzys religijny i powtórnie zaufać Bogu, chociaż wcześniej buntował się i nie mógł pogodzić się z Jego wolą.

„Treny” Jana Kochanowskiego oraz historia z „Księgi Hioba” to dzieła, które są dowodem na to, że cierpienie jest nieuchronnie związane z życiem człowieka. Jednocześnie pokazują nam, że najważniejsze jest odnalezienie w bólu i rozpaczy głębszego sensu, aby dotrzeć do prawdy o sobie, zrozumieć otaczającą rzeczywistość i pogodzić się z tym, co przynosi los.

Odwołując się do zamieszczonego poniżej fragmentu oraz do całości Wielkiej Improwizacji przedstaw Konrada jako bohatera romantycznego. [język polski/liceum]

Bohater romantyczny to literacka postać, charakterystyczna dla literatury romantyzmu, indywidualista, idealista, buntownik o bogatym życiu wewnętrznym, pozostający w konflikcie ze światem; nieprzeciętnie wrażliwa, wybitna jednostka wyrastająca ponad szary tłum, przeżywająca nieszczęśliwą miłość i wewnętrzne rozterki, a także człowiek, dla którego najważniejszą wartością w życiu jest ojczyzna i dobro narodu.

Mianem romantycznego bohatera bez wątpienia można określić postać z trzeciej części „Dziadów”, Konrada. Jest on romantycznym poetą, wieszczem, buntownikiem, indywidualistą, patriotą. Wyraża przekonanie, że jest jednostką wyjątkową, nieprzeciętną, posiadającą ogromną moc twórczą, wyrastającą ponad ogół społeczeństwa, a jednocześnie człowiekiem samotnym, wyobcowanym, nierozumianym przez otoczenie.

Cechy Konrada charakterystyczne dla romantycznego bohatera ujawniają się w czasie Wielkiej Improwizacji – niezwykle przejmującego, poetyckiego monologu, w którym pod wpływem natchnienia wyraża swoje myśli, uczucia, poglądy, ujawnia przemyślenia płynące z głębi duszy. W pierwszych wersach Wielkiej Improwizacji Konrad określa siebie mianem poety, pieśniarza. Jest świadomy swej odrębności i ponadprzeciętności, zdaje sobie również sprawę, że ze względu na pełnioną przez niego rolę wybitnego, wyjątkowego poety, pozostaje osamotniony i niezrozumiany przez otoczenie („Samotność – cóż po ludziach, czym śpiewali dla ludzi?/ Gdzie człowiek, co z mej pieśni całą myśl wysłucha,/ Obejmie okiem wszystkie promienie jej ducha?”). Brak zrozumienia wynika również z tego, że pewnych myśli nie da się zwerbalizować, słowa nie są wystarczająco potężne, by móc wyrazić najgłębsze, najdoskonalsze myśli i idee („Myśl z duszy leci bystro, nim się w słowach złamie”). Konrada przepełnia żal, gorycz i rozczarowanie, ponieważ żaden człowiek nie doceni jego pieśni i nie dostrzeże w nich uczuć, emocji przepełniających jego duszę („ Ile krwi tylko ludzie widzą w mojej twarzy,/ Tyle tylko z mych uczuć dostrzegą w mych pieśniach”). W kolejnych wersach bohater utwierdza się w przekonaniu, że jego poezja jest niezwykła, doskonała, a talentem przewyższa on innych twórców. Słowa Konrada są wyrazem pychy, poczucia wyższości nad innymi i ogromnej dumy. Bohater dochodzi również do wniosku, że jedynie Bóg i natura są godnymi odbiorcami jego dzieł, natomiast ludzie nie zasługują na to, by czytać i słuchać jego pieśni („Ty Boże, ty naturo! dajcie posłuchanie -/ Godna to was muzyka i godne śpiewanie”). Konrad uznaje siebie za mistrza, którego można stawiać na równi z Bogiem. Sądzi, że posiada niezwykłe zdolności kreacyjne – poprzez wzniesienie rąk i dzięki potędze myśli tworzy gwiazdy i planety, kreuje świat według własnego uznania („To nagłym, to wolnym ruchem, / Kręcę gwiazdy moim duchem”).

Pozostała część Wielkiej Improwizacji dostarcza kolejnych informacji o posiadanych przez Konrada cechach romantycznego bohatera. Z utworu wyłania się obraz patrioty, gotowego do poświęceń dla dobra ogółu. Konrad kocha swój naród i w pełni się z nim utożsamia, pragnie dla niego wolności i szczęścia („Chcę go dźwignąć, uszczęśliwić, / Chcę nim cały świat zadziwić”). Aby go podźwignąć, oswobodzić i przywrócić mu dawną świetność, chce przejąć od Boga władzę nad rodakami, nad ludzkimi duszami („Daj mi rząd dusz!”). Patriotyzm Konrada łączy się również z postawą określaną mianem buntu prometejskiego. Bohater w imię miłości do ojczyzny i narodu gotów jest wystąpić przeciw Bogu. Konrad zarzuca Stwórcy brak miłosierdzia, obojętność wobec cierpienia. Dopuszcza się również bluźnierstwa poprzez stwierdzenie, że Bóg nie jest miłością, lecz mądrością, a także nie jest ojcem świata, lecz – co dopowiada szatan – carem. Poeta sprzeciwia się Stwórcy, jednakże postępuje tak dla dobra ludzkości.

Konrad z trzeciej części „Dziadów” to jeden z najbardziej znanych bohaterów romantycznych, posiadający niemal wszystkie cechy, postawy i zachowania charakterystyczne dla epoki romantyzmu. Jest on zarówno wyobcowanym, samotnym, niezrozumianym przez otoczenie poetą, wybitną jednostką przekonaną o swej wyjątkowości, jak i zagorzałym patriotą i buntownikiem, gotowym do poświęceń i walki w imię wolności i szczęścia narodu. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie cechy Konrada decydują o jego nietuzinkowej, złożonej osobowości, wzbudzającej zainteresowanie i podziw zarówno w czasach romantyzmu, jak i współcześnie.

The pros and cons of installing black boxes in cars – rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

It has been known for a long time that car is one of the most comfortable and the fastest means of transport. Unfortunately, the more cars on the roads are, the more car accidents happen. That is why young drivers are encouraged to install black boxes in their vehicles which will inform if they drive carefully or not. There is no doubt that this solution has its advantages and disadvantages.

First of all, thanks to the black boxes there will be less car accidents for sure. Drivers will avoid getting fines, so they will drive more slowly and carefully. What is more, they will be rewarded for their behaviour on the roads and will not have to pay high insurance rates. As a result, more and more drivers will make an example of careful drivers and all cyclists, pedestrians and other drivers will feel much safe on the roads.

However, there are also some disadvantages of this solution. Installing black boxes can be quite expensive and it can take a lot of time. Consequently, some drivers who are poor and busy will not decide to put them in. Furthermore, black boxes will not guarantee that reckless drivers will be punished. They can try to cheat or even destroy their black boxes to hide evidence.

To sum up, installing black boxes has its pros and cons. After all, it seems to be a really great solution. It will surely make drivers and pedestrians feel safer.

How to solve the problem of ageing of the society? The idea of voluntary cooperation – rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Nowadays many countries try to solve the problem of ageing of the society. For instance, people who live on the Wight Island come up with an idea of a voluntary cooperation – if you take care of elderly people for an hour, you will get an hour of care in the future. There is no doubt that this idea has a lot of advantages and disadvantages.

First of all, a voluntary cooperation is important for elderly people, especially for those who are ill or disabled. Most of them need special medical treatment almost 24 hours a day. Thanks to the volunteers, they do not have to worry about problems with their health.

Secondly, this solution is great for young people who do voluntary work. They do not have to be afraid that they will be left alone when they become old and ill. If they work a lot, they will provide a safe and calm future for themselves.

However, there is a risk that a volunteer will lose his ‘hours of care’ when he will die unexpectedly. Furthermore, when somebody do not have any time to do voluntary work, he will have to pay for the treatment.

To sum up, the actions which are taken to fight against a problem of ageing population have some pros and cons. They seem to be equally beneficial for volunteers and elderly people, but some of them may not be able to take advantage of them. 

The pros and cons of sending elderly parents to nursing homes – rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Nowadays people are constantly busy and focused on their career. That is why more and more of them decide to send their elderly parents to nursing homes. In my point of view this option is worth considering, but it also has some disadvantages.

First of all, nursing homes are places where elderly people can get special medical treatment. It is especially important for people who are ill, disabled and require a lot of care and attention. Nursing homes are also suitable for people who are in a good shape. They provide plenty of interesting activities, so elderly people do not feel bored.

Secondly, this option is good for people who put their ageing parents in nursing homes. They do not have to be afraid that something will happen to their parents when they are away. Furthermore, they do not have to stay with their parents for 24 hours a day, so they can live their own life and advance their career.

However, nursing homes are considered to be very sad places. Elderly people who live there sometimes think that their families do not need them. As a result, they feel sad, lonely and depressed.

To sum up, putting elderly parents in nursing homes is an idea which has some pros and cons. Nursing homes provide professional medical treatment, but they also separate old people from their families.

The idea of abolishing armies – rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

It has been known for a long time that war is extremely dangerous, destructive and causes death of hundreds of innocent people. That is why more and more people think that all the armies should be abolished. I agree with them, but their idea has some advantages and disadvantages too.

First of all, as I have said before, every war leads to destruction, suffering and death. If countries did not have armed forces, they would not be able to trigger a war. In case of a conflict the authorities will have to use peaceful means. As a result, citizens will feel safer.

Secondly, holding an army can be really costly. The authorities have to spend money on modern and expensive weapon, military equipment and training. If armies were abolished, the authorities would save a lot of money. The saved money could be spent on public health or economic development.

On the other hand, there is a risk that most of the countries will abolish their armies and some of them will hold armies in secret. In case of a war the countries which do not have armed forces are not able to protect their citizens and fight. Therefore the army is a guarantee of safety and peace.

To sum up, abolishing armies can help us to avoid wars and military conflicts. However, we should remember that this idea involves agreement and cooperation between all the countries.

Stress at work - how can it be reduced? - rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Nowadays everyone tries to be the most dutiful worker. People are focused on achieving successes and getting promoted to a high office. As a result, they have to function under stress what is really harmful to their health. So how can stress be reduced?

First of all, employers should take care of their workers. Workers often feel exhausted and stressed, because employers require too much of them and they are not able to deal with their duties. Employers should praise workers if they work hard, give them bonuses and reduce their duties if it is possible. Consequently workers will believe in themselves and will not feel stressed.

Another way to reduce stress is creating a place where workers could get relaxed. It can be a small room with plenty of comfortable armchairs and sofas. Employers should allow workers to have a break there. Spending a few minutes in this relaxation room would make workers calm and peaceful.

Alternatively, employers should let their workers listen to the music at work. For example, workers can switch a stereo system on and listen to their favourite music or classical music. This kind of music will reduce stress and even make them more hard-working and concentrated.

To sum up, there are a lot of ways to reduce stress at work. Employers should know these methods, because stress is really harmful to people’s health.

The pros and cons of studying abroad - rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Nowadays more and more young people who graduated from secondary school decide to study abroad. They consider studying abroad to be a great chance, so they become eager to leave their country. There is no doubt that this option has its advantages and disadvantages.

To begin with, studying abroad is a good opportunity to improve language skills. We can not only learn new languages at school, but also talk to native speakers and learn correct pronunciation in this way. We can also discover foreign cultures, customs, lifestyle and point of view of new people. What is more, studying abroad gives a chance to have a better future. Students who know foreign languages and have a certificate of a prestigious university can easily find a satisfying and well-paid job.

However, there are also some disadvantages of studying abroad. If people leave their home and move to another country, they feel alone and homesick. It can be really difficult for students to meet new friends, especially when they are shy and unsociable. Furthermore, studying abroad is rather expensive. Students have to pay school fees and rent, buy coursebooks and tickets. Because of it, not every student can afford to study in a different country.

To sum up, studying abroad has its pros and cons. It gives students a chance for a better future, but it can also involve paying a lot of money and make students feel homesick.

The pros and cons of keeping animals in captivity - rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

We can no longer imagine life without some types of entertainment such as visiting zoos. We can see there plenty of exotic, wild animals. Some people consider keeping animals in captivity to be cruel. But in my point of view this solution has a lot of advantages, even for animals.

Firstly, visiting zoos is an entertainment for people of all ages. We can admire there colourful parrots, dangerous reptiles and so on. We have also a great opportunity to learn about wildlife, animals’ behaviour and see rare, unusual species.

What is more, keeping animals in captivity can be even good for them. People who work in the zoos are able to provide them fresh food, water and medical treatment. Animals surely feel safe and calm, because there are not any dangerous carnivores and hunters. Furthermore, keeping animals in captivity is the best way to control and protect endangered species.

On the other hand, there is no doubt that animals have feelings and enjoy freedom. If they are kept in captivity, they do not have necessary space and sometimes have to live in uncomfortable cages. In addition, it is not always easy to provide proper conditions for animals – for example, wild animals from Africa would not feel good in polish zoo because of the cold climate.

To sum up, keeping animals in captivity has its disadvantages. After all it is a good solution to protect animals from dangers and to educate and entertain people.

Na podstawie fragmentu Epilogu oraz odwołując się do znajomości “Pana Tadeusza”, scharakteryzuj “kraj lat dziecinnych” ukazany w poemacie Adama Mickiewicza. [język polski/liceum]

„Pan Tadeusz” to epopeja narodowa autorstwa Adama Mickiewicza, stanowiąca jedno z najwybitniejszych dzieł epoki romantyzmu, doceniane również współcześnie. Utwór powstawał w latach 1832-1834, kiedy to Mickiewicz przebywał na emigracji w Paryżu. Pobyt z dala od ojczyzny wywoływał u niego przepełnione tęsknotą i nostalgią wspomnienia „kraju lat dziecinnych” – obrazy ukochanej, ojczystej ziemi, ciągle żywych w jego pamięci. Praca nad utworem umożliwiała mu ucieczkę od otaczającej rzeczywistości, przywoływanie wizji idealnej krainy dzieciństwa oraz ponowne przeżywanie chwil, które już nigdy nie powrócą.

Bogaty w szczegóły, barwny opis „kraju lat dziecinnych” został ukazany w Epilogu. Autor zestawia na zasadzie kontrastu dwa odmienne światy. Pierwszym z nich jest Paryż, stanowiący „świat nieproszonych gości”, gdzie emigranci czują się osamotnieni, wyobcowani, przeżywają ból i tęsknotę. W opozycji do obczyzny przedstawiona została ziemia ojczysta: kraina wiecznej szczęśliwości, spokoju i bezpieczeństwa, doskonała pod każdym względem. Mickiewicz ukazuje ojczyznę w czasach jej świetności. Dokonuje jej idealizacji, a nawet sakralizacji poprzez określenie jej mianem „świętej i czystej”. Autor stwierdza również, że w  kraju lat dziecinnych” panowało wieczne szczęście i radość, nie istniały problemy, przeszkody, przeciwności losu, nie było miejsca na smutek i łzy. Ponadto Mickiewicz z rozrzewnieniem wspomina łąki, potężną koronę lipy, kwiaty, strumienie, dzięki czemu podkreśla ogromną rolę natury w życiu człowieka i jedność pomiędzy ludźmi a przyrodą. Zwraca również uwagę na to, że każdy zakątek ojczystej ziemi należał do jej mieszkańców, był dobrze przez nich poznany, oswojony i pokochany. „Kraj lat dziecinnych”  to jednak nie tylko przyroda, lecz także ludzie. Według poety wszyscy tworzyli wspólnotę, pośród której panowała miłość, przyjaźń i zgoda. Autor zwraca również uwagę na niezwykłą więź między członkami wspólnoty. W ojczystym kraju żaden człowiek nie odchodzi w zapomnieniu, gdyż nawet po śmierci trwa w pamięci bliskich i sąsiadów. Słudzy są przywiązani do swych panów, a małżonki do  swych mężów. Nawet po psie ludzie potrafili płakać „szczerze i dłużej niż lud po bohaterze”. Nie istniały zdrady i kłótnie, lecz panowała powszechna zgoda, jedność i przyjaźń.

Wspomnienia Mickiewicza związane z ojczyzną zostały zawarte nie tylko w Epilogu, lecz w całym poemacie. Istotnym fragmentem odnoszącym się do wizji „kraju lat dziecinnych” jest opis dworu znajdujący się w Księdze I. Autor dokonuje w niej idealizacji Soplicowa, wykorzystując w tym celu motyw arkadyjski. Dzięki malowniczym i bogatym w szczegóły opisom pejzaży i dworku można wyciągnąć wniosek, że w ojczyźnie panował dostatek, dobrobyt, ład, porządek, harmonia. Soplicowo symbolizuje oazę spokoju i bezpieczeństwa, krainę „mlekiem i miodem płynącą”, a także ostoję polskości, tradycji i patriotycznych wartości. Dowodami na ważną rolę, jaką odgrywały przywiązanie do tradycji oraz patriotyzm w życiu mieszkańców, są elementy wystroju dworku, takie jak stary, kurantowy zegar, z którego wydobywała się melodia „Mazurka Dąbrowskiego” oraz portrety polskich bohaterów narodowych wiszące na ścianach (Rejtan, Kościuszko, Jasiński, Korsak). Symbolem patriotyzmu w utworze jest także polonez, świadczący o przynależności do narodu i będący początkiem ważnych, dziejowych zmian, a także koncert Jankiela, w którym słuchacze odnajdowali obraz historii ostatnich lat: rzeź Pragi, uchwalenie Konstytucji 3 maja, utworzenie Legionów Polskich. Umacnianiu tożsamości narodowej i poszanowaniu tradycji służyły również zasady dobrego wychowania panujące w domu Sędziego, jak choćby odpowiednie zachowanie przy stole, gościnność, okazywanie szacunku kobietom i osobom starszym. Autor zwraca również uwagę na jedność, solidarność i znaczenie więzi rodzinnych w życiu mieszkańców. Mimo że nie byli pozbawieni wad i dochodziło między nimi do sporów, to potrafili  zjednoczyć się w obliczu zagrożenia i przebaczyć dawne urazy – potwierdza to zażegnanie sporu o zamek i połączenie sił przeciwko Rosjanom, a także pojednanie między Jackiem Soplicą i Gerwazym.

„Pan Tadeusz” to wybitna i wyjątkowa epopeja narodowa, która ukazuje wyidealizowany, nacechowany emocjonalnie obraz ojczyzny doskonałej pod każdym względem, zachwycającej swym pięknem i napełniającej serca miłością i radością. Mimo że szczęśliwe chwile dzieciństwa nigdy nie powróciły w życiu Mickiewicza, to przywołanie wspomnień dawnych czasów przez autora z pewnością dodały otuchy emigrantom i rozbudziły w ich sercach nadzieję. 

The pros and cons of studying via the Internet - rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Nowadays more and more people decide to study in a quite unconventional way. They do not go to the university, but choose to study via the Internet. There is no doubt that this option has its advantages and disadvantages.

To begin with, studying via the Internet is surely very comfortable. Students do not have to take part in classes and listen to boring lectures. They can stay at home, sit on the soft couch and simply study if they feel like doing it. It is also a great solution for people who have a job or look after their children. If they are too busy, they can start learning anytime they want. Furthermore, studying via the Internet makes it possible to become a student of a university in a different city or country. Students do not have to go abroad to finish a prestigious school, they can stay in their home towns.

However, there are also some disadvantages. Firstly, students have no possibility to meet new people. They cannot talk about their interests, spend their free time with them or exchange ideas. In addition, they become unsociable and reserved. What is more, studying through the Internet can make the students undisciplined. They do not have any motivation to learn, so they can even ignore their studies.

To sum up, studying via the Internet has its pros and cons. It can be an amazing experience, but it can also turn out to be worse than conventional studying.

How can people get a work experience? – rozprawka [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Nowadays it is difficult to find a job. Employers avoid signing employment contracts with people who have just finished school. If you want to get a satisfying job, you should have a work experience. So how can people get this necessary and important experience?

One way to get a work experience is attending special courses. For example, if you are going to work in a restaurant, you should think about joining a course for cooks. You will learn there how to prepare and serve tasty dishes. The courses surely help to improve necessary skills and get a work experience.

Another way to gain experience is taking a part – time job before applying for a permanent employment. This kind of job can be taken during summer holidays or at the weekends. You can work as a babysitter, pick fruits, cut the grass and so on. By doing so, you will learn responsibility and doing your duties.

Alternatively, working as a volunteer would be a great solution. You can join a charity organisation which care for poor people or orphaned children. This is a specific kind of work: even if you work hard, you will not get any money. But it will surely help you to gain work experience and probably make you more sensitive and full of empathy.

To sum up, there are a lot of ways to improve your chances to get a satisfying job. Attending a course or working as a volunteer – it will help you to gain experience for sure.

Cena świętości - co na ten temat pisze Kazimiera Iłłakowiczówna w wierszu "Opowieść małżonki świętego Aleksego"? [język polski/liceum]

W kulturze średniowiecza funkcjonowały pewne wzorce osobowe, uważane za ideały godne naśladowania. Wśród nich jednym z najważniejszych był święty – asceta. Według średniowiecznego światopoglądu idealnym świętym był człowiek, który wyrzekał się ziemskich, doczesnych przyjemności, służył Bogu umartwianiem się, świadomie decydował się na życie w bólu, cierpieniu, ubóstwie, wstrzemięźliwości. Żywot ascety był związany z wieloma wyrzeczeniami i nierzadko osoba, która wybierała tę drogę, musiała zapłacić bardzo wysoką cenę za swą decyzję.

Uosobieniem średniowiecznego ideału świętego - ascety był św. Aleksy, syn bogatych i pobożnych mieszkańców Rzymu, Eufamijana oraz Aglijas. Aleksy od najmłodszych lat czuł powołanie do służenia Stwórcy. Kiedy dorósł, poślubił królewską córkę Famijanę. Jednakże w noc poślubną oświadczył swej żonie, że zwraca jej pierścień małżeński i uwalnia ją od przysięgi. Aleksy opuścił swój rodzinny dom, dobrowolnie pozbawił się prawa do posiadania i dziedziczenia majątku i udał się w nieznane. Złoto i srebro, które zabrał z domu, rozdał biednym, a sam postanowił żyć z jałmużny, całkowicie poświęcając się Bogu. Syn Eufamijana nie przyznawał się do swego arystokratycznego pochodzenia. Całe dnie spędzał w pobliżu kościoła, modlił się, wychwalając Stwórcę i prosząc Go o zmiłowanie za grzechy. Cierpiał z powodu głodu i mrozu, ponieważ nie czuł się wystarczająco godnym, by móc przekroczyć próg świątyni. Jego niezwykła pokora i skromność wyjednały mu wstawiennictwo Matki Bożej. Unikając rozgłosu i sławy świętego, jakiej przysporzył mu cud z Matką Boską, wrócił do Rzymu i zamieszkał w niszy pod schodami rodzinnego domu, nierozpoznany przez nikogo. Przez 16 lat cierpliwie i z pokorą znosił biedę, cierpienie, upokorzenia. W chwili śmierci Aleksego w mieście zaczęły rozbrzmiewać wszystkie dzwony, a jego ciało zaczęło wydzielać cudowną, uzdrawiającą woń. O jego dziejach dowiedziano się z listu, który spoczywał w jego zaciśniętej dłoni do czasu, aż wyciągnęła go Famijana.

Żywot świętego Aleksego z perspektywy jego wiernej żony oraz przeżycia kobiety związane z odejściem męża opisuje Kazimiera Iłłakowiczówna w wierszu „Opowieść małżonki świętego Aleksego”. W utworze wypowiada się Famijana, natomiast adresatem jej wypowiedzi jest sam Aleksy. Dwie pierwsze strofy mówią o bólu, cierpieniu i ponad trzydziestoletnim oczekiwaniu na męża. Famijana, mimo iż została skazana przez ukochanego na osamotnienie, cierpliwie na niego czeka, pozostaje mu wierna i konsekwentnie odrzuca wszystkich zalotników, a symbolami jej oddania są pozostawione pamiątki: purpurowy płaszcz i pas. Kobieta nie traci nadziei, że odnajdzie męża, jednakże wszelkie podejmowane przez nią działania okazują się nieskuteczne – zawodzą słudzy, wróżbici, wypatrywanie znaków na niebie i modlitwy. Gdy Famijana dowiaduje się, że jej ukochany wybrał żywot ascety i opuścił kochającą żonę, rodzinny dom oraz dostatnie życie, by służyć Bogu i podążać drogą pełną bólu i wyrzeczeń, kobieta nie kryje żalu, rozgoryczenia i niezrozumienia dla jego decyzji. W kolejnych strofach wiersza żona opowiada o wydarzeniach, których jest naocznym świadkiem. Po dwudziestu latach od ucieczki Aleksego, u bram posiadłości zamieszkuje ubogi włóczęga, cierpiący biedę, żywiący się jedynie resztkami ze stołu, sypiający na twardej desce, cierpliwie znoszący drwiny, obelgi i upokorzenia, gdyż jego celem jest doskonalenie swego życia duchowego i osiągnięcie wiecznego szczęścia poprzez ascezę. Famijana nie rozpoznaje w żebraku ukochanego męża. Gdy ów włóczęga umiera, w mieście mają miejsce cudowne, nieprawdopodobne zdarzenia: rozbrzmiewają wszystkie dzwony w Rzymie, miasto niczym pożar ogarnia światłość, panuje chaos i zamieszanie, wielkim pochodem ruszają procesje z papieżem i cesarzem na czele, zewsząd dobiegają krzyki, śpiewy, modlitwy, odgłosy bębnów i mieczy uderzających o kolczugi. Tłum dociera do bram rodzinnego domu Aleksego. Wraz z rodzicami ascety i jego żoną gromadzi się wokół zmarłego żebraka, nad którego ciałem unoszą się postaci aniołów. Nagle zgromadzeni dostrzegają list ukryty w zaciśniętej dłoni włóczęgi. Każdy próbuje wyjąć go z ręki mężczyzny, zarówno papież, jak i cesarz czy sam Eufamijan, jednakże udaje się to dopiero żonie Aleksego, gdyż jest w stanie usłyszeć wzywający ją głos ukochanego. W umęczonym żebraku rozpoznaje swojego męża. Na znak miłości, uwielbienia i szacunku całuje jego ręce i oczy, wielokrotnie czyta list Aleksego i wypowiada jego imię. Słowami „Jako rybak mądry wyszedłeś wczesnym rankiem z siecią na połów…” porównuje męża do rybaka powracającego w chwale aniołów. Papież, cesarz i pobożny lud oddają Aleksemu cześć, sławią jego imię i składają mu pokłony. Jednakże reakcja Famijany jest zaskakująca i pełna sprzeczności – z jednej strony daje ona wyraz swej miłości i głębokiego uczucia, lecz jednocześnie wyraża żal, rozgoryczenie, ból i niepogodzenie się z losem, którego symbolem jest rozdarte, ciężkie jak ołów serce.

Utwór Kazimiery Iłłakowiczównej pokazuje, jak wysoką cenę musiał zapłacić Aleksy za osiągnięcie celu swojej życiowej wędrówki – zbawienia, wiecznego szczęścia i świętości. Wyrzekł się wszelkich dóbr materialnych i wartości doczesnych, swój dobytek oddał ubogim, by samemu utrzymywać się z jałmużny. Opuścił żonę, ojca, matkę, swój rodzinny dom. Świadomie wybrał żywot ascety, umartwiał się w imię wiary i służył Bogu z pokorą i skromnością. Cierpliwie znosił poniżenia, obelgi, upokorzenia, a swoje udręki ofiarował Stwórcy. W ten sposób wyrażał swą miłość, wdzięczność, pobożność i starał się zasłużyć na życie wieczne. Jednakże jego wybór oznaczał także cierpienie bliskich mu osób, zwłaszcza małżonki Famijany – opuszczonej, osamotnionej, pogrążonej w smutku i żalu po jego odejściu. Nie tylko Aleksy musiał ponieść konsekwencje swej decyzji, ale także ci, których najbardziej kochał.

Historia świętego Aleksego opisana w średniowiecznej legendzie hagiograficznej oraz utworze Kazimiery Iłłakowiczównej pokazuje, że cena świętości i życia wiecznego jest bardzo wysoka. Żywot ascety wybrany przez świętego Aleksego zapewnił mu zbawienie, jednakże doprowadził do tragedii bliskich mu osób. Wiersz „Opowieść małżonki świętego Aleksego” uświadamia nam, że podejmowane przez nas decyzje mają wpływ zarówno na nasze życie, jak i życie naszych bliskich.

Czy zdaniem romantyków widzenie zaświatów to efekt choroby, czy też specyficznej świadomości? W argumentacji odwołaj się do poniższej ballady ("Król Olch") i utworu "Romantyczność" Adama Mickiewicza. [język polski/liceum]

Romantyzm to niezwykła, specyficzna epoka, która charakteryzowała się kwestionowaniem potęgi rozumu i zwróceniem uwagi na znaczenie intuicji, uczuć i wyobraźni w życiu człowieka. Zwolennicy romantycznego światopoglądu odrzucali więc racjonalizm i empiryzm. Zamiast tego propagowali irracjonalizm, zakładający, że pełnię wiedzy o świecie można uzyskać dzięki wykorzystaniu metod pozarozumowych. Charakterystyczne dla romantycznego światopoglądu  było również pojęcie mistycyzmu, zgodnie z którym możliwy był bezpośredni kontakt ze światem duchowym, niematerialnym. Możliwość tę posiadały przede wszystkim osoby chore, obłąkane, a także dzieci oraz artyści. W mojej pracy postaram się udowodnić, że widzenie zaświatów i kontakt ze światem nadprzyrodzonym nie jest efektem choroby, lecz specyficznej świadomości, typowych dla romantyków wierzeń, przekonań i umiejętności dostrzegania głębokich prawd o świecie w sposób negowany przez zwolenników rozumowej koncepcji poznawania rzeczywistości. W tym celu pragnę odwołać się do dwóch utworów powstałych w epoce romantyzmu: „Króla Olch” i „Romantyczności”.

„Król Olch” to utrzymana w nastroju grozy i tajemniczości ballada opowiadająca o ojcu, który wiezie swojego chorego syna przez las. Dziecko dostrzega w ciemnym lesie Króla Olszyn, który zaprasza chłopca do siebie i namawia go do udania się wraz z nim w głąb lasu. Przerażająca zjawa w koronie i z „ogonem jak żmija” zwodzi go, obiecuje, że podaruje mu piękne zabawki i złoconą suknię. Chłopiec jest w stanie ujrzeć fantastyczną postać z zaświatów, co potwierdza, że potrafi on patrzeć „oczyma duszy” i dzięki sile uczuć, emocji i wiary zobaczyć więcej niż osoby rozsądne, racjonalne.

Tezę potwierdza również postawa ojca, opozycyjna w stosunku do romantycznych widzeń syna. Mężczyzna uznaje zachowanie chłopca za halucynacje, gorączkowe majaczenie. Nie jest w stanie usłyszeć nawoływania Króla Olch, gdyż zdrowy rozsądek każe mu uznawać tajemnicze odgłosy za szelest liści i szum gałęzi wierzby. Ojciec to typowy racjonalista, zwolennik naukowego, empirycznego światopoglądu. Jest zamknięty na romantyczne prawdy serca i uznaje je za objaw choroby, urojenia.

Ostatecznym dowodem potwierdzającym słuszność tezy jest śmierć dziecka. Chłopiec umiera na rękach ojca, który w pierwszej chwili nie może w to uwierzyć i jeszcze szybciej przemieszcza się w stronę domu, by jak najprędzej sprowadzić pomoc. Na tej podstawie można przypuszczać, że chłopiec mógł naprawdę ujrzeć zaświaty i fantastyczną postać Króla Olszyn, a z kolei ojciec mógł nie dopuszczać do siebie myśli, że istnieje rzeczywistość wykraczająca poza horyzonty rozumu i rozsądku.

O tym, że poza dobrze znanym wszystkim ludziom światem materialnym istnieje również rzeczywistość nadprzyrodzona, dostrzegana jedynie przez jednostki o niezłomnej wierze i niezwykłej uczuciowości, przekonuje Adam Mickiewicz w utworze „Romantyczność”. Ballada opowiada o prostej dziewczynie z ludu, Karusi, która na rynku miasteczka rozmawia ze swym zmarłym ukochanym. Zgromadzeni świadkowie zdarzenia wierzą w to, że Karusia dzięki sile miłości może porozumiewać się z duchem narzeczonego, jednakże wiarę prostych ludzi wyśmiewa Starzec. Twierdzi, że dziewczyna jest niezrównoważona i kwestionuje możliwość kontaktu za światem nadprzyrodzonym. Starzec reprezentuje postawę charakterystyczną dla zwolenników empiryzmu i racjonalizmu, gdyż odrzuca wszystko to, czego nie da się dowieść rozumowo i udowodnić naukowo. Utwór kończy jednak wezwanie: „Miej serce i patrzaj w serce”, które jednoznacznie wskazuje, że utożsamiany z autorem narrator opowiada się po stronie Karusi i potępia Starca uznającego romantyczną świadomość dziewczyny i jej sposób odbierania rzeczywistości za objaw choroby psychicznej i obłąkania. Autor podkreśla, że ludzie „patrzący sercem” są w stanie zgłębić wiedzę o świecie, natomiast rozum i chłodna kalkulacja są w tej sytuacji bezradne.

Sądzę, że zgromadzona argumentacja jednoznacznie wskazuje na to, że według romantycznego światopoglądu możliwy był kontakt ze światem nadprzyrodzonym, a możliwość ta wynikała ze szczególnych umiejętności, niezwykłej uczuciowości oraz specyficznej świadomości romantyków. Tam, gdzie racjonaliści dostrzegali przesądy, urojenia i obłąkanie, romantycy dostrzegali głębokie prawdy o otaczającej rzeczywistości, dzięki czemu mogli zobaczyć więcej.

Complaining about the hotel – list formalny [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Dear Sir,

I am writing to complain about the hotel in which I stayed two weeks ago. Despite being one of the most luxurious hotels in the city, it turned out to be disappointing.

I was especially unsatisfied with my hotel room. It was not fully-fitted. There was no lamp on the bedside table so it was impossible to read books in the evening. The radiations was broken and it was really cold in the room. What is more, there was no soap and towels in the bathroom and the tap in the washbasin was constantly dripping.

I would also like to express my disappointment with the quality of the food in the hotel restaurant. The dishes were cold and simply tasteless. When I ordered an apple pie, I got a stodgy and greasy cake which I could not eat. Furthermore, the service was impolite and rude. When I asked the waiter for exchanging the apple pie for something else, he shouted at me and ordered me to stop complaining and start eating my cake.

My stay in the hotel was a very unpleasant experience and I would like to get all my money back. I would also appreciate it if you could improve the standard of the hotel.

I am looking forward to your response.

Yours faithfully,

XYZ

Expressing concern about increased traffic in the centre of the town – list formalny [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Dear Sir,

I am writing to express my concern about increased traffic in the centre of the town. There is no doubt that it has adverse effect on environment and local people.

Increased traffic in the town is associated with terrible noise and pollution. Cars and other vehicles which are driven every day produce car fumes which pollute the air and nearby rivers. As a result, plenty of rare animals and plants are endangered. What is more, air pollution is extremely harmful to people who suffer from lung diseases. In addition, terrible noise and pollution discourage traders from running their own businesses, so it is very damaging to the local economy.

It is very important to find a proper solution of this problem. To avoid car fumes emission, you may encourage drivers to use unleaded petrol or leave their cars and choose different means of public transport. You may also consider building noise barriers, but I think that the best idea is building a road around the town for cars and lorries.

I would appreciate it if you could do everything in your power to solve the problem of increased traffic in the heart of the city. It is important to find a solution which will make our town less noisy and polluted, but more attractive for traders and local people.

Yours faithfully,

XYZ

Applying for the position of a shop assistant in the souvenir shop – list formalny [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Dear Sir,

I am writing in connection with your advertisement in a local daily newspaper. I am very interested in applying for the position of a shop assistant in your souvenir shop.

I am 19 years old and I have just graduated from secondary school, so I am able to work long hours. I have computer and language skills. I lived in Germany for 2 years, so I can speak German fluently.

I have experience in working as a shop assistant. Last summer I got my first part-time job in a local bookshop. What is more, I sometimes help my friend’s parents in running their own grocery store.

I think I have a lot of qualities which are proper for the job. I consider myself as a very friendly, kind and helpful person. I always try to help people and give them good advice. I am also sociable and outgoing. I enjoy meeting and talking to other people and I get on well with others. Furthermore, I am honest and responsible, so you do not have to be afraid that something in the shop can be stolen.

I would appreciate it if you could consider my job application. I am enclosing a CV and a letter of reference from my previous employer.

I am looking forward to hearing from you.

Yours faithfully,

XYZ

Expressing concern about development of tourism in the town – list formalny [język angielski/liceum/poziom rozszerzony]

Dear Sir or Madam,

I am writing to express my concern about development of tourism in my town. The amount of tourists has been falling for a few years and it makes me worried.

In my opinion, people avoid visiting my town, because it is very noisy and polluted. There are too many cars which pollute the air. What is more, the town becomes unattractive for most people. I suppose that almost everyone has seen our old, boring museums and art galleries. Visiting them for the second time would not be exciting, so no one wants to see them. Furthermore, tourists are always angry when they realise that there are not any nice guest houses to stay in.

I think that it is important to draw tourists’ attention by creating some new attractions. Firstly, you have to build new art galleries which would not be boring. People also need a new theatre or cinema – it is necessary not only for tourists, but for inhabitants too. You should also solve the problem of increasing traffic by building a road around the town. The most important thing is creating new places to stay in, such as luxurious hotels and cosy guest houses.

I am sure that these actions would help to increase the amount of tourists in the town. I hope you would do everything in your power to make tourists visit my beautiful and worth seeing town.

Yours faithfully,

XYZ